<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="en">
	<id>https://www.scrummanager.com/bok/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Nexus</id>
	<title>Nexus - Revision history</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.scrummanager.com/bok/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Nexus"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.scrummanager.com/bok/index.php?title=Nexus&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-13T12:57:43Z</updated>
	<subtitle>Revision history for this page on the wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.3</generator>
	<entry>
		<id>https://www.scrummanager.com/bok/index.php?title=Nexus&amp;diff=4245&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mberne at 07:27, 20 May 2026</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.scrummanager.com/bok/index.php?title=Nexus&amp;diff=4245&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-20T07:27:11Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;https://www.scrummanager.com/bok/index.php?title=Nexus&amp;amp;diff=4245&amp;amp;oldid=4242&quot;&gt;Show changes&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>Mberne</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.scrummanager.com/bok/index.php?title=Nexus&amp;diff=4242&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mberne: /* Los cinco dominios */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.scrummanager.com/bok/index.php?title=Nexus&amp;diff=4242&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-20T07:25:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;Los cinco dominios&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Older revision&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revision as of 09:25, 20 May 2026&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l5&quot;&gt;Line 5:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Line 5:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Los cinco dominios ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== Los cinco dominios ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[File:Cynefin.png|500px|center]]&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== Dominio obvio (antes: &amp;quot;simple&amp;quot;) ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== Dominio obvio (antes: &amp;quot;simple&amp;quot;) ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mberne</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.scrummanager.com/bok/index.php?title=Nexus&amp;diff=4241&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mberne: Created page with &quot;{{Meta-bok|min=5}} El &#039;&#039;&#039;marco Cynefin&#039;&#039;&#039; (pronunciado &quot;ku-NEV-in&quot;, del galés: &quot;hábitat&quot;) es un modelo de toma de decisiones desarrollado por Dave Snowden en IBM en 1999 que ayuda a las personas y organizaciones a entender el tipo de situación a la que se enfrentan y, desde ahí, elegir la respuesta más adecuada. Clasifica los contextos en cinco dominios según la relación entre causa y efecto.  El nombre proviene del galés y hace referencia al concepto de que somo...&quot;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.scrummanager.com/bok/index.php?title=Nexus&amp;diff=4241&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-20T07:25:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Created page with &amp;quot;{{Meta-bok|min=5}} El &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;marco Cynefin&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (pronunciado &amp;quot;ku-NEV-in&amp;quot;, del galés: &amp;quot;hábitat&amp;quot;) es un modelo de toma de decisiones desarrollado por Dave Snowden en IBM en 1999 que ayuda a las personas y organizaciones a entender el tipo de situación a la que se enfrentan y, desde ahí, elegir la respuesta más adecuada. Clasifica los contextos en cinco dominios según la relación entre causa y efecto.  El nombre proviene del galés y hace referencia al concepto de que somo...&amp;quot;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;New page&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Meta-bok|min=5}}&lt;br /&gt;
El &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;marco Cynefin&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (pronunciado &amp;quot;ku-NEV-in&amp;quot;, del galés: &amp;quot;hábitat&amp;quot;) es un modelo de toma de decisiones desarrollado por Dave Snowden en IBM en 1999 que ayuda a las personas y organizaciones a entender el tipo de situación a la que se enfrentan y, desde ahí, elegir la respuesta más adecuada. Clasifica los contextos en cinco dominios según la relación entre causa y efecto.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
El nombre proviene del galés y hace referencia al concepto de que somos productos de múltiples experiencias, lugares e identidades. Snowden eligió este nombre para subrayar que el modelo no es un modelo de clasificación estático sino un reconocimiento de que los contextos tienen historia y contexto propios.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Los cinco dominios ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:Cynefin.png|500px|center]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Dominio obvio (antes: &amp;quot;simple&amp;quot;) ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Las relaciones causa-efecto son predecibles, repetibles y conocidas por todos. Las mejores prácticas existen y son la respuesta correcta.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Respuesta recomendada:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; percibir → categorizar → responder. Aplicar la práctica establecida.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Ejemplos:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; procesamiento de una factura estándar, resolución de un incidente de soporte con procedimiento documentado.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Riesgo:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; clasificar una situación como obvia cuando en realidad es complicada o compleja. La comodidad de &amp;quot;siempre lo hemos hecho así&amp;quot; puede ocultar señales de cambio.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Dominio complicado ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Las relaciones causa-efecto existen y son cognoscibles, pero no son evidentes para todo el mundo: se necesita análisis experto para identificarlas. Hay múltiples respuestas correctas.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Respuesta recomendada:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; percibir → analizar → responder. Consultar a expertos, analizar opciones, elegir entre buenas prácticas.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Ejemplos:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; diseño de una arquitectura de software, diagnóstico médico, ingeniería estructural.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Riesgo:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;quot;parálisis por análisis&amp;quot;: el dominio complicado puede convertirse en una trampa si se busca la solución perfecta en lugar de la suficientemente buena.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Dominio complejo ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Las relaciones causa-efecto solo son reconocibles a posteriori. No hay respuestas correctas predefinidas. El sistema es emergente y se comprende experimentando con él.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Respuesta recomendada:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; explorar → percibir → responder. Realizar experimentos seguros para que emerja el conocimiento y la dirección.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Ejemplos:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; desarrollo de un nuevo producto digital, gestión del cambio organizativo, innovación.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Relación con la agilidad:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; la gestión ágil de proyectos —Scrum, Kanban— es la respuesta metodológica al dominio complejo. Los sprints cortos, la inspección y adaptación continua, y la entrega iterativa son precisamente el mecanismo de &amp;quot;explorar → percibir → responder&amp;quot; que el dominio complejo requiere.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Dominio caótico ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
No hay relaciones causa-efecto reconocibles. La situación es turbulenta y requiere acción inmediata para estabilizarla. No hay tiempo para análisis.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Respuesta recomendada:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; actuar → percibir → responder. Actuar para establecer orden, luego percibir el efecto y responder.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Ejemplos:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; una crisis grave en producción, un ciberataque en curso, una catástrofe.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
=== Dominio desordenado ===&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
No se sabe en qué dominio está la situación. Es el dominio central del diagrama y el estado de mayor riesgo: las personas interpretan la situación desde su perspectiva habitual sin cuestionar si ese encuadre es el correcto.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Cómo usar Cynefin para elegir el enfoque de gestión ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Cynefin no dice que la agilidad es siempre la respuesta correcta. Dice que la respuesta correcta depende del dominio:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! Dominio !! Enfoque de gestión !! Por qué&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| Obvio || Gestión predictiva, procesos estándar || Las mejores prácticas existen y deben seguirse&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| Complicado || Gestión predictiva con análisis experto || Se pueden planificar soluciones con conocimiento suficiente&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| Complejo || Gestión evolutiva (Scrum, Kanban) || Se necesita experimentación iterativa para descubrir la solución&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| Caótico || Respuesta de crisis, liderazgo directivo || No hay tiempo para análisis; hay que actuar y estabilizar&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Cynefin y la IA ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
La IA generativa introduce una nueva fuente de complejidad en los dominios de Cynefin: las interacciones entre personas, sistemas y agentes de IA en proyectos reales tienen efectos emergentes que no pueden predecirse desde el inicio. Esto sitúa muchos proyectos de desarrollo con IA en el dominio complejo, reforzando la pertinencia de un enfoque ágil de experimentación iterativa corta.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Error frecuente ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;div class=&amp;quot;bok-aviso&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Usar Cynefin para justificar agilidad en todos los contextos.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; Cynefin es una herramienta para elegir el enfoque correcto, no para defender el enfoque preferido. Un proyecto de integración de un ERP con requisitos completamente definidos y experiencia previa puede estar en el dominio complicado: necesita análisis experto y planificación rigurosa, no sprints de dos semanas. Cynefin desafía tanto al directivo que aplica siempre gestión predictiva como al agilista que aplica siempre Scrum.&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Referencias ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Snowden, David J.; Boone, Mary E. (2007). &amp;quot;A Leader&amp;#039;s Framework for Decision Making&amp;quot;. &amp;#039;&amp;#039;Harvard Business Review&amp;#039;&amp;#039;, noviembre 2007.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Véase también ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;div class=&amp;quot;bok-tags&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Agilidad]] [[Gestión evolutiva]] [[Gestión predictiva]] [[Espiral de conocimiento]] [[Scrum estándar: componentes y marco]] [[Mapa de metodologías]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;div class=&amp;quot;bok-ecosistema&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;div class=&amp;quot;texto&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;span class=&amp;quot;titulo&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;¿Quieres avanzar en agilidad?&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;span class=&amp;quot;sub&amp;quot;&amp;gt;Puedes buscar convocatorias de cursos y exámenes o ir a tu ritmo haciéndote miembro del Club Agile. Esta membresía incluye recursos exclusivos, aulas e-learning y acceso a [https://scrummanager.com/skillarena/ &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Skill Arena&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;]: un espacio para practicar y medir tus habilidades ágiles a tu ritmo.&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;div class=&amp;quot;botones&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;div class=&amp;quot;bok-btn-outline&amp;quot;&amp;gt;[https://www.scrummanager.com/website/c/calendar/show-courses.php Buscar convocatorias]&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;div class=&amp;quot;bok-btn-filled&amp;quot;&amp;gt;[https://scrummanager.com/club/ Club Agile]&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:Glosario de términos]]&lt;br /&gt;
[[Category:Marcos y modelos]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mberne</name></author>
	</entry>
</feed>